1.11.2016

Cách phòng và chống bệnh sốt xuất huyết đang hoành hành ở nhiều nơi

Hiện nay dịch sốt xuất huyết đang hoành hành ở nhiều nơi trên cả nước và diễn biến hết sức phức tạp. Bạn đã chuẩn bị những tình huống xấu nhất để phòng ngừa hoặc xảy ra sốt xuất huyết chưa? Hãy cùng mình tìm hiểu nhé.

 

Tại sao mọi người bị mắc sốt xuất huyết?

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virut dengue gây ra. Muỗi vằn là vật chủ trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết qua vết đốt. Bệnh xảy ra ở tất cả các nước nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới, ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến là trẻ em. Hiện tại chưa có thuốc đặc trị sốt xuất huyết, nên việc phòng bệnh là hết sức quan trọng. Ở Việt Nam, bệnh lưu hành rất phổ biến, cả 4 miền Bắc, Trung, Nam và Tây Nguyên, kể cả ở thành thị và vùng nông thôn, bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa, nhất là vào các tháng 7, 8, 9, 10.

 

Sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết

  • Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh.
  • Thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc làm cho công tác điều trị hết sức khó khăn, có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội.
  • Bệnh sốt xuất huyết do vi rút Dengue gây ra với 4 típ gây bệnh được ký hiệu là D1, D2, D3, D4. Cả 4 típ gây bệnh này đều gặp ở Việt Nam và luân phiên gây dịch. Do miễn dịch  được tạo thành sau khi mắc bệnh chỉ có tính đặc hiệu đối với từng típ cho nên người ta có thể mắc bệnh sốt xuất huyết lần thứ 2 hoặc thứ 3 bởi những típ khác nhau.

 

Đặc điểm của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết

Muỗi vằn là vật trung gian mang virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết Muỗi vằn là vật trung gian mang virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết.

  • Muỗi vằn có màu đen, có những đốm trắng ở thân và chân.
  • Muỗi vằn cái đốt người vào cả ban ngày và ban đêm, nhưng nhiều nhất vào sáng sớm và chiều tối.
  • Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các dụng cụ chứa nước ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, lu, khạp, giếng nước, hốc cây… hoặc các ao tù, vũng nước đọng hoặc các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát kê chạn, lốp xe, vỏ dừa…
  • Muỗi vằn thường trú đậu trong nhà, dây phơi và các đồ dùng trong nhà, trên quần áo, chăn màn.

 

Biểu hiện của bệnh:

- Thể nhẹ: sốt cao đột ngột trên 38oC, kéo dài trong 2 – 7 ngày, khó hạ sốt, đau đầu dữ dội vùng trán, đau sau nhãn cầu, có thể có dấu hiệu phát ban, không kèm theo ho, sổ mũi.

- Thể nặng bao gồm các dấu hiệu trên và kèm theo:

  • Dấu hiệu xuất huyết: Chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím chỗ tiêm, nôn/ói ra máu, đi cầu phân đen (do bị xuất huyết nội tạng).
  • Đau bụng, buồn nôn, chân tay lạnh, người vật vã, hốt hoảng (hội chứng choáng do xuất huyết nội tạng gây mất máu, tụt huyết áp), nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

 

Cần làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết:

  • Đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời.
  • Trường hợp nhẹ có thể chăm sóc tại nhà như sau:
    - Nghỉ ngơi tại nhà.
    - Cho uống nhiều nước, uống dung dịch Oresol, nước trái cây. Cho ăn nhẹ như: cháo, súp hoặc sữa.
    - Hạ sốt với Paracetamol, lau mát khi sốt cao
  • Theo dõi bệnh nhân nếu có bất kỳ dấu hiệu xuất huyết nào hoặc diễn biến nặng (sốt li bì, bứt rứt, vật vã, chân tay lạnh, đau bụng, nôn nhiều) cần đưa ngay đến bệnh viện.

 

Một số biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết

Tiêu diệt muỗi là biện pháp phòng bệnh tốt nhất

Tiêu diệt muỗi là biện pháp phòng bệnh tốt nhất

Hiện nay, chưa có vaccine phòng bệnh cũng như thuốc điều trị sốt xuất huyết đặc hiệu, do đó diệt muỗi được coi là biện pháp chính để phòng bệnh. Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt muỗi, bọ gậy (lăng quăng) và phòng chống muỗi đốt là cách phòng bệnh tốt nhất.

Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt bọ gậy.
  1. Đậy kín tất cả các vật dụng chứa nước ăn uống sinh hoạt như bể, chum vại, lu, khạp đựng nước để muỗi không thể đẻ trứng được. Để diệt bọ gậy, thả cá hoặc mêzô vào bể, giếng, chum, vại, lu, khạp chứa nước.
  2. Các bát nước kê chân chạn cần cho thêm muối vào để trứng muỗi không có khả năng phát triển
  3. Thay nước các lọ hoa, thau rửa chum, vại, lu, khạp hàng tuần.
  4. Các vật dụng phế thải xung quanh nhà như chai lọ vỡ, ống bơ, vỏ dừa…, hốc cây, kẽ lá, gốc tre, nứa… cần được thu gom và tiêu hủy, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến, dọn vệ sinh môi trường.
  5. Phun hóa chất diệt muỗi khi dịch lan rộng hoặc mật độ muỗi lớn.
 
Phòng chống muỗi đốt:
  • Cần ngủ trong màn (mùng) kể cả ban ngày.
  • Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi.
  • Mặc quần áo dài che kín tay chân.
  • Dùng bình xịt diệt muỗi, vợt điện diệt muỗi…

 

Cách phòng bệnh sốt xuất huyết cho trẻ em
Về triệu chứng: bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em có biểu hiện đa dạng và phức tạp, diễn biến nhanh từ nhẹ đến nặng. Bệnh thường khởi phát đột ngột và diễn biến qua ba giai đoạn: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục.

Cách Phòng bệnh sốt xuất huyết cho trẻ em


Giai đoạn sốt: trẻ em thường là sốt cao đột ngột, liên tục, trẻ nhỏ thí bứt rứt, quấy khóc, trẻ lớn hơn thì than nhức đầu, chán ăn, buồn nôn, da sung huyết, đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt; nghiệm pháp dây thắt dương tính, thường có chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam. Giai đoạn này xét nghiệm máu thì dung tích hồng cầu (Hematocrit) thường là trị số bình thường, số lượng tiểu cầu bình thường hoặc giảm dần, số lượng bạch cầu thường giảm.

 

Giai đoạn nguy hiểm: thường rơi vào ngày thứ 3 - 7 của bệnh. Biểu hiện trẻ có thể còn sốt hoặc đã giảm sốt, có các biểu hiện như: thoát huyết tương do tăng tính thấm thành mạch, thường kéo dài 24 - 48 giờ, có thể tràn dịch ở màng phổi, màng bụng, phù nề mi mắt, gan to. Nếu thoát huyết tương nhiều sẽ dẫn đến sốc, với các biểu hiện vật vã, bứt rứt hoặc li bì, lạnh đầu chi, da lạnh ẩm, mạch nhanh nhỏ, huyết áp kẹt, hiệu số huyết áp tối đa và tối thiểu ≤ 20 mmHg, tụt huyết áp hoặc không đo được huyết áp, tiểu ít; xuất huyết dưới da, các nốt xuất huyết rải rác hoặc chấm xuất huyết thường ở mặt trước hai cẳng chân và mặt trong hai cánh tay, bụng, đùi, mạng sườn hoặc mảng bầm tím; xuất huyết ở niêm mạc như: chảy máu mũi, lợi, tiểu ra máu.


Cũng cần nên nhớ rằng, xuất huyết không phải là dấu hiệu bắt buộc của bệnh, bởi có trẻ tuy mang bệnh nhưng lại hoàn toàn không có triệu chứng xuất huyết. Nên dù có hoặc không triệu chứng xuất huyết thì bệnh vẫn có thể dẫn tới một biến chứng vô cùng nguy hiểm, có thể khiến trẻ tử vong, đó là sốc, với một hội chứng gồm ba tình trạng suy giảm: giảm tri giác, giảm nhiệt độ và giảm huyết áp. Giai đoạn này xét nghiệm máu thấy số lượng tiểu cầu giảm dưới 100.000/mm3, trường hợp nặng có thể có rối loạn đông máu.


Giai đoạn phục hồi: sau giai đoạn nguy hiểm 48 - 72 giờ, trẻ hết sốt, toàn trạng tốt lên, thèm ăn, huyết áp ổn định và tiểu nhiều; xét nghiệm máu số lượng bạch cầu máu thường tăng lên sớm sau giai đoạn hạ sốt, số lượng tiểu cầu dần trở về bình thường, nhưng muộn hơn so với số lượng bạch cầu. Về xử trí, tránh tuyệt đối không dùng Aspirin để hạ sốt, vì tác dụng phụ của thuốc có thể gây xuất huyết sớm và nặng hơn. Không cạo gió. Nên cho trẻ nhập viện ngay nếu trong quá trình theo dõi trẻ có một trong các dấu hiệu: sốt quá cao, xuất huyết lan rộng, chảy máu cam, chảy máu chân răng; tay - chân lạnh, trẻ đang tỉnh táo bỗng trở nên lừ đừ, có khi vật vã, đau bụng dữ dội, da trẻ đổi màu. Do bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em có biểu hiện đa dạng và phức tạp, diễn biến nhanh từ nhẹ đến nặng, nên bậc cha mẹ cần quan tâm để phát hiện bệnh sớm đưa đến cơ sở y tế để được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời tránh chủ quan, nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.


Về phòng bệnh: cần cho trẻ mặc quần áo dài tay, ngủ mùng cả ban đêm lẫn ban ngày, không để trẻ nơi thiếu ánh sáng, ẩm thấp để tránh muỗi đốt, thoa thuốc chống muỗi lên những vùng da lộ ra ngoài để bảo vệ trẻ mọi lúc, cả ngày lẫn đêm.


Mong rằng  những kiến thức trên có thể giúp cho anh chị em và các mẹ hiểu rõ hơn về bệnh sốt xuất huyết, từ đó có các biện pháp phòng tránh cho bản thân và cho cộng đồng.

Trích lời BS. LÊ XUÂN THỦY, CỤC Y TẾ DỰ PHÒNG, BỘ Y TẾ


Thich thi like

Author:

Facebook Comment

0 nhận xét: